Anasayfa / Sındırgı Araştırma ve Tanıtım / Değerlerimiz / Sındırgı’yı Sıyarttık Karaağaca Kandil Astık!

Sındırgı’yı Sıyarttık Karaağaca Kandil Astık!

‘’Sındırgı’yı sıyırdım karaağaca kandil astım.’’ Sözü, Kültür Bakanlığı’nın kayıtlarında yer alan bir atasözüdür. Kütahya Uşak Manisa Afyon illerimizde de kullanılmakta ve bilinmektedir. Aslında bu söz kalıbı sadece bu bölgelerde değil daha geniş bir coğrafyada kullanılmaktadır. Birçok farklı anlamlarda kullanılsa da bu söz kalıbı Türk kültürü açısından bir değerdir. İçinde ‘’Sındırgı’’ kelimesi geçtiği için de Bilge Nesiller Enstitüsü olarak bu söz kalıbının anlamlarını ve kullanım amaçlarını memleketimiz için araştırdık…
1 – DEYİM : SINDIRGI’YI SIYARTMAK, GARAJA KANDİL ASMAK
SIYARTMAK : Gitmek, uzaklaşmak.
(halk ağzı) (Gökköy ağzı) Oğlunu evlendirmek için her türlü yolu deneyip oğlunu evlendiremeyenlere söylenir. Balıkesir’e bağlı Gökköy köyü için Sındırgı uzak bir yerdir. Kız bulabilmek için uzaklara gitti, başka yerlere gidebilmek için de araba garajlarında konakladı anlamındadır. Gökköy, Balıkesir’de kurulan ilk mahalledir.


2- SINDIRGIYI SIYIRDIK, KARAAĞAÇ’A KANDİL BAĞLADIK.
İbrahim Ethem Akıncı, Demirci Akıncılari adlı eserinde; cephe komutanlığından gelen emirle Sındırgı ve Bigadiç istikametinde baskınlar yapması emredildiğini, düşmanın dikkatini dağıtmak için Karaağaç köyünün tepelerine ateşler, kandiller yaktırdığını söylemiştir . Aynı kitapta 54. sayfada Nara Baskını anlatır. Karaağaç köylüler: “Nara’yı bastık Karaağaç’a kandil astık” sözünü kullanırlar. Yani Sındırgı’yı kurtardık Karaağaç’a zaferimizin göstergesi için kandili bağladık, anlamında kullanılmıştır.
Işıklar köyündeki Ahmetli Dededen Sındırgı ve mezarlıktaki Kılavuz Dede ve Karaağaç köyündeki Veliordu, Basamaklı, Kalaycıguneyi ve Botmen dedeleri görülmektedir. Sındırgı ve çevresinde bir tehlike olduğunda ışık dedeleri birbirlerine, Ulus dağından, Uludağa oradan payitahta haber vermek ve iletişim kurmak için kandil kullandıkları da bir efsanedir.

BKZ . http://sindirgida.com/isik-dedesinin-sirri-ve-ulus-daginin-gizemi/

3- SINDIRGI’YI SIYIRDIM, KARA AĞACA KANDİL BAĞLADIM.
SINDI: Makas anlamında halk ağzında kullanılmaktadır. Yağcıbedir halılarının da Sındı (makas) ile sıyırdımları kesilir. Bir rivayete göre Sındırgı makas gibi İki nehir arasındaki şehir anlamından gelmektedir.
SIYIRDIM; Sındırgı yağcıbedir halılarındaki bir sıradaki düğüm sayısına verilen isimdir. Dizmek, sıralamak anlamında da kullanılmaktadır.
Kara ağaca kandil bağlamak ta, eski türk adetleri gereği dilek ağacı olarak bilinen karaağaçlara çaput, bez, ip gibi eşyalar asılırmış.
Sındır ile sıyırdım, makas ile kestim, karaağaca bu ipleri astım, anlamında kullanılmaktadır.

5000 yıllık Kadim Toprak sanatı 3000 yıllık Yağcıbedir desenleri kandillerde buluştu;
Sındırgı Toprak Sanatları Müze Galerisinde istifadenize sunuldu.

4- SINDIRGIYI SIYIRDIM, KARAAĞAÇ’A KANDİL BAĞLADIM.
Sındırgı’dan Bigadiç ve Balıkesir yönüne gidenler için’’Sındırgıyı geçtim,Karaağaç köyünde mola verdim… ‘ manasında kullanılırmış. Çünkü Karaağaç köyünden gidilirmiş balıkesir yönüne.
Kocakurtta karaağaç’a bir bekçi tarafından yakılan kandil ile Balıkesir yönüne gidenler için eşkıya yok rahatça geçebilirsiniz demekmiş.


++BONUS
SINGILIYI SIYIRDIM, ESKİ SARAYA KANDİL ASTIM
Kıbrıs Türkçe sözlüğünde SINGILIK: Utanmaya boşverip devamlı gezmek anlamında kullanılan sıngılıyı (sıngılığı) sıyırdı, eski saraya kandil astı deyiminde geçer
Buradan da Sıngılı sözcüğünün utanma, çekingenlik,suskunluk anlamlarında olduğu anlaşılmaktadır.

“Sındırgı’yı Sıyarttık Karaağaca Kandil Astık” sözüne isnaden bölgemizin Son Çömlek Ustasıyla ürettiğimiz kandillere – Yalçın Kandili ismi verilmiştir. Uzun yıllar yaşaması dileklerimizle @Bilge_Seramik_Sanat

Eski bir Lefkoşa (KIBRIS) darbımeselinde
“Sıngılıyı sıyırdı, Eski Saraya kandil astı!” denir. Anlamı da “çekinmeden gitmediği, gezmediği yer
kalmadı” demekmiş ve rahat rahat çok dolaşıp duran kişiler için kullanılırmış. Eski osmanlı arşivlerinde de bu söz ; sabah evden rasgele çıkıp, akşam eve gelipte çok yoruldum! diyen boş boş gezen adamlara söylenirmiş.
“Eski Saray” binasının da şuan Kıbrıs Lekoşa Belediyeler Birliği olarak kullanılan Kadı Menteş Konağı olarak bilinen 1329 yılında, adanın Lüzinyan hakimiyetinde olduğu dönemde Kıbrıs’ın Latin Başpiskoposluk Sarayı olarak inşa edildiği bina olduğu bilinmektedir.

KIBRISLI KADIN ŞAİR – PEMBE MARMARA’nın “Bayram” adlı şiirinde “Sıngılıyı sıyırdım/Eski Saraya kandil astım” şeklinde kullanılmıştır.
BARAM ŞİİRİ :

”Sıngılıyı sıyırdım,
Eski saraya kandil astım,
Bir ayağımı mağrıba,bir ayağımı da maşrıka bastım,
Gittim Yavuz’ a bindim,
Durdu aşağı indim.
Küfi dayıdan Tulumba tatlısı yedim.
Kırmızı mendili başına sarılı,
Şalvarlı, sarı gömlekli İsmayılı,
Çifte telli oynarken gördüm.
Heee diye çocuklarla bağırdım,
Fakat sonra yağmur düştü.
Kadınlar bucaklara üşüştü,
Az kaldı Gözlerimden yağmur yağacaktı,
Bayram acı oldu …

İşte bu söz ile görülüyor ki Sındırgı köklü bir halk ağzına sahip. Biz de Sındırgı’da Yaşam çalışmalarımızla bunları geleceğe aktarıyoruz. bizi takip etmeye devam edin.

Yöresel Sözlük Projemize buradan göz atabilirsiniz:
http://sindirgida.com/yoresel-sozlugumuz/

‘’Sındırgı’yı sıyırdım karaağaca kandil astım.’’ Sözü, Kültür Bakanlığı'nın kayıtlarında yer alan bir atasözüdür. Kütahya Uşak Manisa Afyon illerimizde de kullanılmakta ve bilinmektedir. Aslında bu söz kalıbı sadece bu bölgelerde değil daha geniş bir coğrafyada kullanılmaktadır. Birçok farklı anlamlarda kullanılsa da bu söz kalıbı Türk kültürü açısından bir değerdir. İçinde ‘’Sındırgı’’ kelimesi geçtiği için de Bilge Nesiller Enstitüsü olarak bu söz kalıbının anlamlarını ve kullanım amaçlarını memleketimiz için araştırdık…1 - DEYİM : SINDIRGI'YI SIYARTMAK, GARAJA KANDİL ASMAKSIYARTMAK : Gitmek, uzaklaşmak.(halk ağzı) (Gökköy ağzı) Oğlunu evlendirmek için her türlü yolu deneyip oğlunu evlendiremeyenlere söylenir. Balıkesir'e bağlı Gökköy köyü için Sındırgı uzak bir…
Ne kadar beğendiniz?

Bu yazıyı değerlendirebilirsiniz?

User Rating: 5 ( 1 votes)

Yazar: Muhammet Asil Çetin

Muhammet Asil Çetin
Ekonomist olarak öğrendiklerini, beğendiklerini hep Sındırgı için de istemiş, projeler hazırlamış, yazılar yazmış, Sındırgı için hayallerini yarınlara saklamış Sındırgı'da Yaşam proje koordinatörü. Aynı zamanda Bilge Nesil Gençlik Dernek Başkanı ve Gençlik Lideri.

Dikkatini Çekebilir

Memleketine Adanmış Bir Ruh ve Dava / Hizmet Adamı

Balıkesir Sındırgı Derecikören Köyü’nde doğmuş olan Üstat Mevlüt YILMAZ; Kayseri İmam Hatip Okulu mezunudur. Aynı …