Balıkesir Sındırgı Depremi Dayanışma ve Dersler

Son 30 yılda Türkiye, aktif fay hatları üzerinde bulunmasının bir sonucu olarak çok sayıda yıkıcı deprem yaşadı. 1992 Erzincan (M 6,8) depremi Doğu Anadolu’da büyük yıkıma neden olurken, 1995 Dinar (M 6,0) depremi Batı Anadolu’da ciddi hasar bıraktı. 17 Ağustos 1999 Marmara (M 7,4) ve 12 Kasım 1999 Düzce (M 7,2) depremleri, modern Türkiye tarihinin en büyük can ve mal kayıplarına yol açarak yaklaşık 20 bin can aldı. 2003 Bingöl (M 6,4), 2011 Van (M 7,1), 2020 Elazığ-Sivrice (M 6,8) ve 2020 İzmir-Seferihisar (M 6,6) depremleri, farklı bölgelerde afet yönetimi ve yapı güvenliği konularını tekrar gündeme taşıdı. 6 Şubat 2023’te Kahramanmaraş merkezli art arda meydana gelen (M 7,7 ve M 7,6) depremler ise 11 ili etkileyerek yüz binlerce yapının yıkılmasına ve on binlerce can kaybına yol açarak son yüzyılın en büyük afetlerinden biri oldu. Bu tablo, Türkiye’nin her bölgesinde deprem riskinin yüksek olduğunu ve afet öncesi hazırlığın yaşamsal önem taşıdığını açıkça ortaya koyuyor.

Sındırgı’da Deprem Fırtınası

Balıkesir’in Sındırgı ilçesi, 10 Ağustos 2025 Pazar 19:53’de 6,1 büyüklüğündeki şiddetli depremle sarsıldı. AFAD verilerine göre, 11 kilometre derinlikte meydana gelen deprem, İstanbul, Bursa, İzmir gibi birçok ilde hissedildi. Ne yazık ki, bu felaket 1 vatandaşımızın hayatını kaybetmesine, 29 kişinin de yaralanmasına neden oldu.Depremin yaz mevsiminde meydana gelmesi, vatandaşların çoğunun dışarıda bulunması, süresinin kısa olması ve öncesi ile sonrasında yaşanan artçı sarsıntılar, depremin daha şiddetli etkiler göstermesini engelledi.

Depremin ardından bölgede adeta bir “deprem fırtınası” yaşandı. İlk büyük sarsıntının üzerinden yaklaşık 4 saat içinde, büyüklükleri 4 ve üzeri olan 7 artçı deprem kaydedildi. En büyüğü 4,6 olan bu artçıların yanı sıra, en küçüğü 2,0 en büyüğü 3,9 olan 77 sarsıntı daha yaşandı. Derinlikler ise 5,61 ile 22,47 kilometre arasında değişti. Sabaha kadar 250 kadar irili ufaklı deprem ile fay hattının gücünü kaybettiği yorumları yapıldı.

Kırsalda Muhtarların Kriz Anındaki Kritik Rolü

İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya’nın verdiği bilgiye göre, Sındırgı ve çevresinde 16 bina tamamen yıkıldı; bunların 12’si metruk yapıydı. Muhtarlar ve Jandarma ile 68 kırsal mahallede arama-tarama çalışmaları tamamlandı. Depremde yaşamını yitiren vatandaşımızın adı Nihat Önbaş olarak açıklandı. Kırsalda yaklaşık 20 caminin içinde ya da minaresinde yıkıntı meydana geldi. Bakanın açıklamalarına göre; acil ihtiyaçlar için AFAD tarafından bölgeye 20 milyon TL kaynak aktarıldı. Bu felaket, kırsalda muhtarların kriz anındaki kritik rolünü, yapı güçlendirmelerinin hayati önemini ve deprem sonrası toplumsal dayanışmanın ne kadar değerli olduğunu bir kez daha hatırlattı. Muhtarların rolünün güçlendirilmesi ve deprem ile ilgili eğitimler muhtarlar için önemli olduğunu görüyoruz.

Sındırgı Stadyumunda Toplanma Yeri ve Sivil Toplum

Depremler doğanın önüne geçemeyeceğimiz gerçekleri; ama zararlarını azaltmak elimizde. Sağlam binalar, bilinçli toplum, hızlı ve organize müdahale… Bunlar sadece afet sonrası değil, afet öncesinde de hayat kurtarıyor. Toplanma yeri olarak planlanan yerler ilçe geneline dağıtılmalı ve etkin bir sivil toplum organize edilmeli.

Daha büyük bir depremde haberleşme ve yardımların ulaştırılması konusunda sivil toplumun yerinin önemi dikkat çekiyor. Sındırgı Arama Kurtarma Ekibi’nin daha fazla desteklenmesi gerekir.

Doğal Şehir Sındırgı’nın Tarihinde Depremler

Jeoloji Mühendisi Prof. Dr. Osman Bektaş, depremin beklenen bir sarsıntı olduğunu ve Güney Ege’den bölgeye sürekli stres transferi yaşandığını söyledi. 1969’dan 2025’e kadar Uşak bloğu üzerinde 6 ile 7 büyüklüğünde 6 büyük deprem meydana geldiğini belirten Bektaş, bu süreci ‘deprem tümörü‘ olarak tanımladı ve genişlemenin süreceğini vurguladı. “Stres transferi” ile bir kaç yılda bir 6-7 deprem meydana gelmektedir.” dedi.

• 1898 Balıkesir Depremi; 29 Ocak 1898’de meydana gelen bu deprem yaklaşık 7,0 büyüklüğündeydi. Yaklaşık 500 kişinin hayatını kaybettiği ve 11.000 binadan sadece 51’inin sağlam kaldığı bildirilmektedir. Toplamda yaklaşık 53.000 kişi etkilendi. Depremde Sındırgı’da Siti Nefise Hatun Cami yıkıldığı bilinmektedir. Yine depremde yıkılan Balıkesir Saat kulesi ve Zağnos Paşa Camii’nin bir kısmı yeniden yapılmış, camilerin tümü elden geçirilmiştir.
• 1919 Ayvalık Depremi; 19 Kasım 1919’da Ayvalık merkezli gerçekleşen deprem, Balıkesir çevresinde de çok yıkıcı etkilere sahipti. Yaklaşık 7,0 büyüklüğünde olan depremde 3.000 kişinin yaşamını yitirdiği ve Soma, Bergama, Ayvalık, Sındırgı, Manyas ile Limni gibi bölgelerde önemli yıkımların yaşandığı kaydedilmiştir.
• 1969 Sındırgı Depremi; yılında meydana gelen deprem sonrası Sındırgı İzzettin Köyü İmar ve İskân Bakanlığı tarafından prefabrik 73 ev ve 1 okul İzzettin Çiftliğinin yanına yerleştirilmiştir.
• 1970 Gediz Depremi; 28 Mart 1970 tarihinde 7,2 büyüklüğündeki Gediz depremi, Sındırgı’yı da etkileyen büyük bir sarsıntıydı.

Sındırgı ilçesinde mevcut 2 farklı termal tesis aslında deprem gerçeğini yansıtıyor. Tarihinde de pek fazla deprem yaşayan ilçe bundan sonra da deprem yaşayacaktır.

Sındırgı ilçesinde Kaymakamlık ve Belediye binası gibi kamu kurumlarının, Cumhuriyet İlkokulu gibi okulların ve ilk etapta bazı binaların yıkılıp tekrar yapılması önemlidir. Bu tür kentsel dönüşümler devam ettirilmelidir.

Sonuç Olarak

Sındırgı depremi ve deprem fırtınası, bize hem acı hem de ders getirdi. Metruk, hasarlı veya mühendislik hizmeti almadan yapılmış binalar envanteri çıkarılmalı. Mevcut yapılan depreme dayanıklılığı incelenmelidir. Depremde hasar görmemesi için kritik altyapılar (su depoları, elektrik trafoları) sismik yalıtım veya güçlendirme ile korunmalı. Aile afet planı hazırlama, deprem çantası oluşturma ve ilk yardım konularında öncelikli muhtarlara destek verilmeli. Deprem sonrası elektrik ve telefon kesintilerine karşı telsiz ağı kurulmalıdır ki Orman Genel Müdürlüğü’nün güçlü telsiz ağı daha da güçlendirilmelidir.

Şimdi yaraları sarma, dayanışmayı büyütme ve gelecekte daha dirençli yerleşimler için harekete geçme zamanıdır. Doğal Şehir olgusuyla yola çıkan Sındırgı’nın üretimde ve dayanıklılıkta ön planda olmasını bekliyoruz. Deprem gibi afetlerde muhtarların önemi dikkat çekmektedir ki daha da desteklenmelidir.